Ayasofya Müzesi

Ayasofya Müzesi maddesi Istanbul'daki Ayasofya Müzesi ile ilgilidir, Trabzon'daki Ayasofya Müzesi ile ilgili madde için Trabzon Ayasofya Müzesi sayfasina bakiniz.

Ayasofya ( Yunanca : ???? S?f?? / Hagia Sophia ) , Bizans Imparatoru I. Jüstinyen tarafindan M.S. 532 - 537 yillari arasinda Istanbul 'un eski sehir merkezine katedral olarak insa ettirilen ve günümüzde müze olarak hizmet veren tarihi yapidir.

1500 yillik tarihi olan Ayasofya, sanat tarihi ve mimarlik dünyasinin bas yapitlari arasinda yer alir. Baslangiçta bir kilise olarak insa edilen ve Osmanli döneminde camiye çevrilen Ayasofya, günümüzde bir müze olarak hizmet vermektedir ve bu sebeple Ayasofya Müzesi olarak anilmaktadir.

Ismi Yunanca "Kutsal Bilgelik" anlamina gelir. 532-537 yillari arasinda, 5 yilda tamamlandi. Dünya'nin en eski ve en hizli insa edilen katedralidir. Günümüzde, dünyanin yüzölçümü bakimindan dördüncü büyük katedrali olarak kabul edilir.

Osmanli Dönemi Ayasofya

Fatih Sultan Mehmet 'in Istanbul'a girisinin ardindan ilk is olarak Ayasofya'nin onarilmis olmasi dikkat çekicidir. Bazi rivayetlere göre cami tam kible yönünde olmadigi için Fatih'in eli ile duvari kibleye dogru iterek düzelttigi anlatilir. Rivayetin kökeni aslinda diger en eski kiliselerde oldugu gibi absidi Kudüs'e yönelik olarak yapilmis olmasi gereken Ayasofya'nin absidinin hafifçe kibleye yönelik olmasidir. Ayasofya'daki papaz odalarini medrese olarak faaliyete baslatmis, Istanbul Üniversitesi 'nin temeli sayilan bu medreseler 1934 yilinda Müzeler Müdürlügü tarafindan her nedense yiktirilmistir.

Fatih Sultan Mehmet tarafindan döneminde camiye çevirilmis olan Ayasofya, Osmanlilar arasinda 500 yil içinde Istanbul 'un en önemli camilerinden birisi oldu. Yapiya çesitli padisahlarca dört minare eklendi. En eski minaresi tugladan yapilmis olanidir.

Ayasofya Istanbul'un fethi ile birlikte baslayan Türk döneminde çesitli onarimlar görmüstür. Mihrap çevresi, Türk çini sanati ve Türk yazi sanatinin en güzel örneklerini içerir. Bunlardan kubbedeki ünlü Türk Hattati Kazasker Mustafa Izzet Efendi'nin Kuran'dan alinma bir suresi ile 7.50 m . çapindaki yuvarlak levhalar en ilgi çekici olanidir. Bu tahta levhalarda, Allah, Muhammed, Ömer, Osman, Ali, Ebu Bekir, Hasan ve Hüseyin'in isimleri yazilidir. Mihrabin yan duvarlarinda ise Osmanli padisahlarinin yazip buraya hediye ettigi levhalar vardir.

Sultan II. Selim , Sultan III. Mehmet , Sultan III. Murat ve sehzadelerin türbeleri, Sultan I. Mahmut 'un sadirvani, sibyan mektebi, imareti, kütüphanesi, Sultan Abdülmecit 'in hünkar mahfeli, muvakkithanesi, Ayasofya'daki Türk çagi örnekleri olup türbeler, iç donanimi, çinileri ve mimarisiyle klasik Osmanli türbe geleneginin en güzel örneklerini olusturmaktadir.

Ayasofya 1935 yilinda Atatürk'ün emri ile müze haline getirildi.

Ziyaret

Avlunun içerisindeki müze girisi, asirlar sonra yeniden kullanilmaya baslanan, bati yönündeki orijinal kapidir. Girisin yaninda önceki, ikinci binanin kalintilari görülür. Vaftiz olamayanlarin girebildikleri dis koridor 5 kapi ile iç koridora, burasi da 9 kapi ile kilisenin esas kismina açilir. Ortadaki yüksek kapi Imparatorluk kapisi idi. Bunun üzerindeki mozaik pano 9. yy. sonunda yapilmistir. Ortada taht üzerinde oturan pantokrator Isa'dan bir imparator sefaat istemektedir. Yanlardaki madalyonlarda Meryem Ana ve Bas Melek Gabriel'in portreleri vardir. Iç koridor ve yan neflerin tavanindaki diger figürsüz mozaikler Justinyen devri orijinalleridir.Yapinin ana kisminda ziyaretçiyi görkemli ve muazzam bir mekân karsilar. Ilk adimdan itibaren kubbenin tesiri derhal hissedilir. Sanki havaya asili gibi durmakta ve bütün binayi kaplamaktadir. Duvarlar ve tavanlar mermer ve mozaiklerle kapli, rengarenk bir görünüstedir. Kubbe mozaiklerinin 3 degisik renk tonu, yapilan 3 degisik tamirat devrini gösterir. Yüksekligi ve çapi ile dünyanin en büyük kubbesi iken günümüzde de sayili büyük kubbelerindedir. Yapilan tamiratlardan dolayi kubbe tam bir çember degildir. Kuzey – Güney çapi 31,87 m .dir. Dogu – Bati çapi 30,87 m . olup yüksekligi 55,60 m .dir. Kubbenin dayandigi 4 pandantifte, 4 kanatli melek figürü, yüzleri kapatilmis olarak yer alir .

Telefon:0(212) 522 17 50 - 522 09 89

Ayasofya müzesinin iç görünümü..

sultan Ahmet meydani ve Ayasofya

Ayasofya silüeti